In een wereld waarin organisaties voortdurend onder het vergrootglas liggen, is ‘geloofwaardigheid’ een begrip dat steeds vaker opduikt in gesprekken over leiderschap en communicatie. Maar wat betekent het nu echt om geloofwaardig te zijn, en hoe verhoudt zich dat tot betrouwbaarheid? Bestuursadviseur Rob Huisman, auteur van het nu al tijdloze boek ‘Communicator’ biedt verrassend heldere antwoorden.
De wereld is onrustiger dan ooit. Klimaatverandering, geopolitieke spanningen, technologische ontwikkelingen en een toenemend gebrek aan menselijkheid dwingen organisaties om voortdurend verantwoording af te leggen. Iedereen kijkt mee – aandeelhouders, klanten, medewerkers, media. In deze hypertransparante tijdgeest is de roep om ‘authentiek leiderschap’ groot. Maar wat men vaak écht bedoelt, zegt Rob Huisman, is een verlangen naar geloofwaardigheid.
Geloof en waardigheid
In het interview met hem beschrijft Huisman geloofwaardigheid als een combinatie van twee elementen: geloof en waardigheid. “Geloof”, legt hij uit, “gaat over ergens diep in geloven zonder direct bewijs – een visie, een missie die mensen inspireert. Waardigheid gaat over gedrag: respect, fatsoen, luisteren. Combineer die twee, en je hebt de essentie van geloofwaardig leiderschap.” Toch is er een belangrijke kanttekening: geloofwaardigheid is geen zelfbeeld, maar een oordeel van de ander. “Je kunt jezelf nog zo geloofwaardig vinden,” stelt Huisman, “maar het is uiteindelijk de ontvanger die bepaalt of jij ook echt geloofwaardig bént. Het zit in de ogen van de ander, niet in je eigen intenties.”
Van geloofwaardigheid naar betrouwbaarheid
Maar geloofwaardig zijn is niet genoeg. Het moet worden waargemaakt. Huisman trekt een heldere lijn: “Pas als je geloofwaardige communicatie combineert met consistent handelen, ontstaat betrouwbaarheid. Vertrouwen bouw je op door te laten zien dat je je woorden omzet in daden.” Deze betrouwbaarheid is essentieel in een tijd waarin instituties onder druk staan en het publiek snel oordeelt. Toch wordt er in de bestuurskamer met communicatie, het instrument bij uitstek om dat vertrouwen op te bouwen, vaak minder zorgvuldig omgegaan dan het verdient. “Iedereen denkt verstand te hebben van communicatie, omdat iedereen communiceert. Wat dat betreft is het net als bij voetbal, iedereen denkt er verstand van te hebben. Maar dat maakt het juist zo kwetsbaar.”
De illusie van transparantie
Opvallend is zijn kritiek op de hang naar totale transparantie. “Transparantie is een modewoord dat vaak averechts werkt,” zegt hij. “In besturen moet ruimte zijn voor interne gedachtevorming, voor twijfel, voor het verkennen van scenario’s. Niet alles hoeft direct naar buiten. Dat werkt verlammend. Openheid is goed – maar alleen op het juiste moment, met de juiste boodschap.” Wat blijft, is dat geloofwaardigheid geen handigheidje is. Het is mensenwerk. En juist daar wringt het in veel organisaties, stelt Huisman. “Bestuurders worden vaak geselecteerd op hun inhoudelijke expertise maar niet op hun vermogen om te luisteren, te verbinden en vertrouwen te wekken. Terwijl communicatie op dat niveau geen nevenfunctie is. Het ís de functie.”
Hollywood in de boardroom
Rob Huisman werkt ook mee aan de podcastserie Hollywood in the Boardroom, waarin hij samen met Gerben van Driel populaire Hollywoodfilms bespreekt als spiegel voor gedrag in de bestuurskamer. Elke aflevering staat een film of serie centraal, waarmee ze ethiek, macht, communicatie en leiderschap analyseren. Door filmische verhalen te koppelen aan bestuurlijke dilemma’s, bieden ze originele inzichten voor bestuurders, toezichthouders en professionals. De podcast toont hoe fictieve situaties verrassend veel overeenkomsten vertonen met echte boardroompraktijken. Op luchtige maar scherpe wijze nodigen de makers luisteraars uit om met een frisse blik naar leiderschap en geloofwaardigheid te kijken
Een verfilming van het boek?
Als zijn boek Communicator ooit zou worden verfilmd, heeft Huisman ook al nagedacht over de cast. Brad Pitt zou volgens hem verrassend geschikt zijn: “Hij heeft in latere rollen bewezen meer diepgang te kunnen tonen dan alleen zijn uiterlijk.” Ook noemt hij Barrie Atsma als een sterke kandidaat: “Hij kan kwetsbaarheid en kracht overtuigend combineren.” Wie hij liever níet in de hoofdrol ziet? Huisman noemt zonder aarzeling Donald Trump; “het tegenovergestelde van een geloofwaardige Communicator”, en lacht om het idee dat iemand als hij het morele kompas van een organisatie zou moeten belichamen.
Tot slot
In een tijd van wantrouwen en snelle oordelen is geloofwaardigheid misschien wel de meest onderschatte eigenschap in leiderschap. Het vraagt lef, reflectie en menselijkheid én de bereidheid te accepteren dat geloofwaardigheid niet iets is wat je bezit, maar wat je krijgt toegekend. En dat, aldus Rob Huisman, is de ware uitdaging van leiderschap in deze tijd.
Wil je het volledige verhaal horen van Rob Huisman: luister dan naar deze aflevering van de podcast ‘Betrouwbare Zaken’.
