Overdag werkt Thijs bij de provincie Noord-Holland aan natuur en stikstof, ’s avonds schrijft hij eco-thrillers over macht, moraal en de toekomst van de planeet. Een opmerkelijk en verassend verhaal over recht en rechtvaardigheid, belangen en hoe een jurist ook met verhalen de wereld een klein stukje beter hoopt te maken. Jarenlang bewoog Thijs Voortman zich als advocaat door de wereld van wetten, dossiers en pleitnota’s. Eerst bij de landsadvocaat Pels Rijcken in Den Haag, daarna op Curaçao en later bij een specialistisch kantoor in Utrecht. Alles wees op een klassieke loopbaan in de advocatuur. Toch dacht hij er steeds vaker over na om voor zichzelf te beginnen en zijn hart te volgen. Op een gegeven moment won het hart en koos hij niet langer voor een vaste baan en een vast inkomen, want zoals hij zegt: ook een vaste baan is een schijnwerkelijkheid.
Na ruim tien jaar werkzaam te zijn geweest bij grote advocatenkantoren besloot hij het anders te doen. Hij begon voor zichzelf en richtte zich op een nieuwe missie: zijn kennis en ervaring inzetten voor de planeet. “Ik wilde iets doen wat ertoe doet,” zegt hij. “Niet alleen bezig zijn met conflicten, maar bijdragen aan iets dat groter is dan winst of regels.” Zo kwam hij terecht in de duurzaamheidssector, waar hij eerst als advocaat en later als jurist bedrijven en overheden adviseerde. Hij werkte aan de realisatie van grote wind- en zonneparken en werd bestuurder van een natuurstichting. Nu werkt Thijs bij de provincie Noord-Holland, waar hij zich onder andere bezighoudt met stikstof, natuur en de complexe samenloop van belangen tussen economie en ecologie. “Het stikstofdossier laat zien hoe ingewikkeld onze samenleving is geworden en hoe complex de achterliggende belangen kunnen zijn,” licht hij toe.
De stap naar thrillers
Naast zijn werk, waar verduurzaming een centrale plaats inneemt, vond Thijs een andere manier om bij te dragen aan zijn missie: faction. Fictie gecombineerd met feiten. Hij begon eco-thrillers te schrijven, spannende verhalen waarin natuur, wetenschap, macht en geweten elkaar uitdagen. “Verhalen geven mij de ruimte om te verkennen wat het recht niet kan vangen,” zegt hij. “Een roman biedt meer ruimte voor twijfel, voor morele vragen die geen ja of nee kennen.” En wat hij er verder mooi aan vindt, is dat hij de volledige vrijheid heeft om zijn eigen creativiteit erin te verwerken. Deze bijzondere passie voor het schrijverschap ontwikkelde Thijs al in zijn jeugd door het schrijven van korte verhalen en gedichten.
Zijn eerste thriller, Gouden Nevel, werd in 2023 bekroond met een nominatie voor de Hebban-thrillerprijs. Deze thriller speelt zich behalve in Nederland, ook af in Noorwegen, Australië, IJsland en De Seychellen. Het verhaal gaat over Sarah, een klimaatwetenschapper en biologe, verbonden aan Oxford University. Zij gaat op zoek naar een onderzoek van haar vermoorde vader. Dit onderzoek kon weleens de oplossing zijn voor een naderende klimaatramp. Maar zij is niet de enige die dit onderzoek in handen wil krijgen. Gouden Nevel is een zinderend kat-en-muisspel dat de realiteit rondom klimaatverandering tastbaar maakt. Het verhaal raakt actuele thema’s zoals natuur en klimaat, maar gaat ook over verraad, macht en wat er gebeurt als die worden ingezet voor verkeerde doeleinden.
“Ik wilde een razendspannende thriller schrijven, waarin je als lezer ook de kwetsbaarheid van natuur en klimaat meekrijgt, maar waarin ook de dunne scheidslijn tussen idealisme en misbruik van macht zichtbaar wordt,” zegt Thijs. “Zelfs goede bedoelingen kunnen ontsporen als de belangen ernaar zijn. Dat geldt ook in de maatschappij.”
Van regels naar verbinding
In zijn werk ervaarde Thijs dat niet alles maakbaar en meetbaar is. Volgens hem hebben we systemen gebouwd die doorgaans weliswaar goed bedoeld en in de maatschappij nodig zijn, maar waarbij het ook kan gebeuren dat de menselijke maat uit het oog wordt verloren. En dat kan schadelijk zijn voor mensen. En als je dat ziet, dan moet je dat durven erkennen en op zoek gaan naar oplossingen die daar recht aan doen. Hij heeft tijdens zijn loopbaan, en vooral door zijn overstap naar de duurzame sector, geleerd dat het verenigen van belangen en het zoeken van verbinding daaraan kunnen bijdragen. “Niet de vraag: wat mag er? Maar: wat is goed om te doen, zijn dit de juiste intenties, is hier vanuit verschillende stakeholders voldoende draagvlak voor?” Die gedachte klinkt door in veel van wat hij doet, of hij nu schrijft, adviseert of beleid maakt.
Tussen idealisme en realiteit
Thijs is optimistisch ondanks het feit dat sommige problemen, zoals het stikstofdossier, lang kunnen duren. Er zijn oplossingen voorhanden, daar ligt het niet aan. Het heeft vooral te maken met de vele belangen die van elkaar verschillen en de wil om die te verenigen en passend, uitvoerbaar beleid te maken. Dat is het afgelopen kabinet in Den Haag niet gelukt. Nieuwe generaties, maar ook genoeg bedrijven en andere instellingen willen echt bijdragen. Die beseffen dat we niet langer over duurzaamheid moeten praten alsof het een keuze is. Zijn bewondering gaat dan ook niet voor niets uit naar mensen die het gewoon doen, zoals Boyan Slat van The Ocean Cleanup. Hij zag een probleem en ging aan de slag om op innovatieve wijze de oceaan en rivieren te ontdoen van vervuilend plastic. “Gewoon beginnen en dan stapje voor stapje verder gaan en blijven doorzetten. Dat vind ik inspirerend.”
Zelf zoekt Thijs zijn balans tussen systeem en verbeelding. Enerzijds is hij met juridische zaken bezig en werkt hij aan beleidsdossiers, anderzijds zijn er de momenten waarop hij in alle vrijheid zijn creativiteit kan aanwenden voor het schrijven van boeken. Die combinatie ligt hem goed, houdt hem energiek en scherp. “De ene kant voedt de ander,” zegt hij. “Het juridische dwingt tot precisie, het schrijven tot vrijheid. En juist daartussen gebeurt het echte werk, zeker daar waar het de menselijke maat raakt.”
De mens als maat der dingen
Wat hem drijft, is niet wantrouwen in systemen, maar geloof in mensen. Terwijl alles begint bij de vraag: wat is goed, en voor wie?” In zijn romans probeert hij die vraag tussen de regels door te stellen. Niet als moraalridder, maar als observator. “Ik schrijf niet om antwoorden te geven,” zegt hij. “Ik schrijf om vragen te stellen die blijven hangen. “Dat je na het uitlezen van een spannende thriller aan het denken wordt gezet. Misschien is dat wel het belangrijkste van het recht dat ik heb meegenomen: de overtuiging dat woorden ertoe doen. Ik probeer nu niet alleen meer de wereld te verdedigen met regels, maar ook nieuwe inzichten te bieden met behulp van verhalen die ertoe doen.”
Luister hier de hele aflevering met Thijs in de podcast: Spotify of op ons kanaal op YouTube.
