Ben Posthumus biedt met ‘De geheimen van succesvolle woordvoering’ een praktisch en toegankelijk handboek voor hoe je met de media omgaat. Een waardevolle verzameling ervaringen en inzichten van een praktijkman die al 25 jaar op dit gebied actief is. Het boek is gericht op woordvoerders, bestuurders en communicatieprofessionals en behandelt thema’s zoals kernboodschappen en crisiscommunicatie. Verder vind je er veel concrete voorbeelden en tips, zoals hoe om te gaan met (lastige) journalistieke vragen, sociale media, en ook heel belangrijk: non-verbale communicatie.
Helder en no nonsense
Het boek blinkt vooral uit in het weglaten van vaagtaal, Engelse termen die het communicatievakgebied steeds meer in de greep krijgen en de structuur is overzichtelijk. Elk hoofdstuk bevat relevante voorbeelden die situaties uit de praktijk nabootsen, zoals een mediatraining voor onverwachte interviews of het hanteren van controversiële kwesties. Met name door deze schrijfstijl komt het de geloofwaardigheid ten goede en is het toegankelijk voor iedereen die met woordvoering te maken krijgt.
Onverwachte situaties
Een treffend voorbeeld gaat over een burgemeester die het advies krijgt van Posthumus om via empathie en duidelijke kernboodschappen paniek tijdens een stroomuitval te voorkomen. In een ander voorbeeld wordt beschreven hoe een situatie wordt nagebootst waarin bestuurders op een onverwacht moment met onverwachte vragen worden geconfronteerd. Je kunt jezelf door de manier waarop het wordt verteld al snel voorstellen hoe het is gegaan, alsof je er zelf bij bent geweest. Deze praktijkgerichte aanpak maakt het boek uiterst waardevol.
Ethos, logos & pathos
Hoewel de auteur tijdens het schrijfproces zich er niet van bewust was, heeft hij ook ethiek meegenomen in zijn verhaal. Absolute meerwaarde heeft zijn betoog gezien de huidige tijdgeest om zoveel mogelijk het denkmodel ethos, logos, pathos te volgen. De termen ethos, logos, en pathos komen uit de retorica en zijn door Aristoteles geïdentificeerd als de drie belangrijkste manieren om een publiek te overtuigen. Ethos draait om de betrouwbaarheid en autoriteit van de spreker. Het publiek moet geloven dat de spreker deskundig, eerlijk en integer is. Dit kan worden opgebouwd door een professionele uitstraling, duidelijke kennis van het onderwerp, en consistent gedrag. Logos richt zich op de logische inhoud van het betoog. Het gaat om het gebruik van feiten, cijfers, en een duidelijke, samenhangende redenering om het publiek te overtuigen. Pathos spreekt de emoties van het publiek aan. Door verhalen, empathie of beelden te gebruiken, kan de spreker gevoelens van angst, hoop of vreugde opwekken, waardoor het publiek meer betrokken raakt. Een overtuigende boodschap combineert deze drie elementen in de juiste balans. Ethos bouwt vertrouwen op, logos biedt rationele overtuigingskracht, en pathos creëert een emotionele verbinding.
Huidige tijdgeest
Wie op zoek is naar diepgaande academische analyses moet dit boek niet aanschaffen. ‘De geheimen van succesvolle woordvoering’ is vooral een waardevol handboek voor iedereen die effectiever en met meer empathie wil communiceren in een media-intensieve wereld, waarin het wantrouwen in de samenleving (ook bij veel journalisten) inmiddels groot is. Maar zoals al gezegd, door geen woord te veel te gebruiken, de praktische adviezen, het vermijden van taalgebruik om interessant over te willen komen, toont zich in de beperking de meester. Eenvoud is uiteindelijk toch de ultieme vorm van verfijning, zoals Da Vinci ons heeft geleerd. Sowieso maakt de pathos, ethos en logos filosofie het een aanrader, zowel voor beginners als ervaren professionals.
